ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮೊಬೈಲ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರ ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಯಾನವೇ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್’ (Digital Detox).
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಗೇಮ್ಸ್, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ರೀಲ್ಸ್ಗಳ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಏನಿದು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್’?
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯವನ್ನು ದೈಹಿಕ ಆಟಗಳು, ಓದು ಬರಹ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವುದನ್ನು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಮೆದುಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿ, ಅವರ ಗಮನವನ್ನು ಮರುಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
2. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಅಗತ್ಯವೇಕೆ? (ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು)
- ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ: ಸದಾ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಓದಿನ ಮೇಲಿನ ಗಮನ ಮತ್ತು ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ: ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಮಂದವಾಗುವುದು, ತಲೆನೋವು, ಬೆನ್ನುನೋವು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಖಿನ್ನತೆ, ಸಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹಠ ಮಾಡುವ ಗುಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು.
- ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ: ತಡರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ನಿದ್ರೆಯ ಚಕ್ರ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಆಲಸ್ಯ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ.
3. ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಹೇಗೆ?
ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ:
- ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಮಿತಿ: ಆನ್ಲೈನ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 1 ಗಂಟೆ ಮಾತ್ರ ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ಗೆ ಮಿತಿ ವಿಧಿಸುವುದು.
- ಶಾಲಾ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನೋ-ಫೋನ್ ವಲಯ: ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೊಬೈಲ್ ತರುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ತರಗತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಬಳಕೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
- ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಫ್ರೀ’ ಹೋಮ್ ವರ್ಕ್: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಮನೆಗೆಲಸಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.
- ವಾರಕ್ಕೊಂದು ದಿನ ‘ಆಫ್ಲೈನ್ ಡೇ’: ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭಾನುವಾರ) ಇಡೀ ದಿನ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ಬಳಸದೆ ಕಳೆಯಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು.
4. ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳ ಪಾತ್ರ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಹಕಾರ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ:
- ಪೋಷಕರೇ ರೋಲ್ ಮಾಡೆಲ್: ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಕೂಡ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಬಾರದು.
- ಪರ್ಯಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ಮೊಬೈಲ್ ಬದಲಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು, ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್, ಈಜು, ಚೆಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಮೈದಾನದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು.
- ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು: ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ನ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
